Aanpak Huizen of aanpak Deventer?

In de afgelopen week (dinsdag 22.00 uur) was ik kort te zien in een uitzending van Nieuwsuur. Het programma zou gaan over een vergelijking van de gemeente Huizen, die al 6 jaar de zogenaamde keukentafelgesprekken voert, met de gemeente Deventer, die daar in de afgelopen week net mee begonnen is. Na de opnames in Huizen werden opnames in Deventer gemaakt en de uitlatingen van de wethouder in Deventer waren dermate schokkend, dat de redactie van Nieuwsuur besloot om de focus van het programma te wijzigen en de nadruk te leggen op de Deventer aanpak.

Het is natuurlijk ronduit onzinnig om te bedenken dat persoonlijke verzorging (helpen met wassen, aankleden, etc.) door vrijwilligers en werklozen gedaan zou kunnen worden. Dit standpunt van de wethouder van Deventer ben ik gelukkig ook nog nooit in een andere gemeente tegengekomen en inmiddels heeft ook de VNG (Vereniging Nederlandse Gemeenten) hier publiekelijk afstand van genomen.

Ik heb zelf in Nieuwsuur ook gesteld, zonder te weten waarop ik reageerde, dat persoonlijke verzorging niet voor niets geïndiceerd is en dat deze zorg  uiteraard door professionals geleverd moet worden. Hooguit kunnen we door slimme combinaties met begeleiding hierbij als gemeenten nog wat efficienywinst boeken. Maar de beoogde bezuiniging van 15% tot 25% vanaf 2015 zullen we hier zeker niet gaan vinden. Dat betekent mijns inziens dat als de plannen van het kabinet doorgaan, er nóg meer bezuinigd moet worden op zaken als dagbesteding, begeleiding en welzijnsvoorzieningen. En om dat op een manier te doen die aan de betrokken mensen de benodigde ondersteuning blijft garanderen, wordt nog een hele uitdaging.

Het keukentafelgesprek in Deventer was mijns inziens al net zo vreselijk, maar hierop heb ik in het programma niet kunnen reageren. Het was geen gesprek, maar eenrichtingverkeer vanuit de gemeente Deventer naar de betreffende inwoonster, waarbij de gemeente haar in wollige en beleidsmatige termen meedeelde welke hulp zij niet meer van de gemeente zal krijgen en welke problemen zij dus in het vervolg zelf maar moet zien op te lossen.
In Huizen, maar dat geldt evenzeer voor onze hele regio Gooi en Vechtstreek, voeren we dit soort gesprekken gelukkig totaal anders. Niet voor niets noemen we dit het ‘vraaggestuurde gesprek’. Doel van het gesprek is om helder te krijgen tegen welke problemen mensen aanlopen in hun dagelijks functioneren en welke oplossingen zij daarvoor graag zouden zien. Niet de gemeente bepaalt wat het probleem is, maar de mensen zelf. Niet de gemeente bepaalt wat mensen nodig hebben, maar zij zelf. De regie blijft dus waar die hoort, namelijk bij de betrokkenen zelf. De WMO consulent, in dienst bij de gemeente, luistert vooral en faciliteert waar dat nodig is. Onze ervaring is dat onze inwoners uitstekend in staat zijn om vast te stellen wat nodig is. In de praktijk leidt het vraaggestuurde gesprek dan ook altijd tot maatwerkoplossingen, passend bij de individuele situatie. En ja, óók tot een efficiënte en doelmatige inzet van onze middelen.

Wat mij het meest stoort, is niet de onzinnige aanpak in Deventer, maar het gevoel dat bij veel mensen die ik spreek n.a.v. dit programma is blijven hangen, namelijk dat het na 2015 in ons land een zooitje wordt. Mensen worden ongerust door dit soort ‘ nieuws’ . Begrijpelijk, want het gaat per slot van rekening over hun kansen op een volwaardig leven.

Dat verreweg de meeste gemeenten in ons land naast hun burgers willen staan en samen met hen zullen zoeken naar passende oplossingen om een volwaardige deelname aan de maatschappij mogelijk te maken, ook als er beperkingen zijn, bekt minder goed in de media, maar is gelukkig in ons land absoluut de realiteit. Om die kant van de werkelijkheid te melden, is er het medium van dit weblog, maar helaas is het bereik daarvan beperkt. Hopelijk krijgen gemeenten die wel serieus werk maken van het gesprek met hun burgers ook nog een keer een podium.