Financien en Grondbeleid

Huizen doet de WOZ goed!

Het lijkt wel of iedereen met vakantie is. Op het gemeentehuis heerst een serene rust. Er gebeurt vrijwel niets. Het wordt dus ook steeds lastiger om iets nieuws uit de afgelopen week te beschrijven op mijn weblog. Ik denk dat ik er ook maar even een paar weken tussenuit ga. Per slot is het gewoon vakantietijd!

Natuurlijk niet zonder nog een keer goed nieuws te melden. Goed nieuws haalt namelijk zelden de krant, maar ik meld het graag via mijn weblog. In de afgelopen week kwam ik er namelijk achter dat onze gemeente bij de ca. 4% van de Nederlandse gemeenten hoort die met ”meerjarig goed” beoordeeld zijn door de Waarderingskamer (bron: waarderingskamer.nl/documents/jaarverslag 2009). De waarderingskamer is de organisatie die beoordeelt hoe de gemeenten omgaan met de waardering van onroerende zaken (o.a. de waardebepaling van woningen).

Slechts 17 gemeenten van de in totaal 441 beoordeelde gemeenten kregen de beoordeling: meerjarig goed. En daar hoort Huizen dus ook bij!

Als wethouder financien mag ik mij bevoorrecht weten met onze financiele afdeling, waar de zaken prima op orde zijn. En dat geldt dus ook voor het onderwerp “belastingen”, waar de WOZ waarde-bepaling onder valt. In veel gemeenten is dit thema problematisch, maar dus niet in Huizen. Ik heb ons hoofd belastingen (en via hem ook het team belastingen) in de afgelopen week daarmee gecomplimenteerd. Maar het mag ook wel eens in de openbaarheid  gezegd worden!

 

Behandeling voorjaarsnota

In de afgelopen week stond mijn agenda in het teken van de behandeling van de zogenaamde “voorjaarsnota”. Daarbij geeft de gemeenteraad via de algemene politieke beschouwingen commentaar op de concept-begroting (die in oktober moet worden vastgesteld) en kunnen de politieke partijen aan het college ook opdrachten meegeven, die verwerkt moeten worden voor de begrotingsbehandeling.

Er is veel gezegd over de op handen zijnde bezuinigingen, maar concreet zijn die nog niet ingevuld, zodat het debat daarover echt pas bij de begrotingsbehandeling zelf zal gaan plaatsvinden. Wel werd -via o.a. een motie van Groen Links- gesteld dat aan bezuinigingen een visie vooraf moet gaan, op hoe we als gemeente (Raad en College) aankijken tegen de gewenste sociale en maatschappelijke infrastructuur in onze gemeente. Niet zomaar schrappen dus, maar bezuinigen met visie. En daar ben ik het uiteraard zeer mee eens. Vooralsnog laten we ons als College vooral inspireren door het briefadvies “sociaal bezuinigen” van de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling (RMO). Maar het zal een hele kunst zijn, om daar in het najaar een vertaalslag van te maken voor onze eigen gemeente. Ik zie dit overigens niet alleen als een lastige opdracht, maar zeker ook als een kans, om ons als gemeente weer eens fundamenteel te bezinnen op wat onze kerntaken zijn en hoe we die de komende jaren vorm willen geven.

De stichting Marketing Huizen (SMH) domineerde voor een deel de inhoud van het debat. Deze stichting is door de gemeente in het leven geroepen op verzoek van evenementenorganisaties, die behoefte hadden aan professionalisering van de marketing en promotie van Huizen. De stichting is er nog geen half jaar en heeft mijns inziens al veel bereikt op het gebied van de marketing en promotie van Huizen, maar wordt toch van meerdere kanten aangevallen, omdat de resultaten tot dusver voor diverse belanghebbenden nog onvoldoende zichtbaar zijn. Uiteindelijk is het gevraagde budget voor de SMH toch voor 4 jaar gereserveerd, maar zal dat bedrag pas uitgegeven worden als de SMH binnen een jaar haar meerwaarde bewijst. In de komende weken zal ik mij hier intensief mee bezig houden, omdat het mijns inziens nu vooral van belang is om op korte termijn de betekenis van die afspraak met de gemeenteraad concreet handen en voeten te geven. 

Tegenvaller

In de afgelopen week werd de doorrekening van de zogenaamde “juni-circulaire” voor onze gemeente bekend. Dat was een forse tegenvaller, van nog eens bijna 1 miljoen euro extra korting op het gemeentefonds per jaar. De belangrijkste oorzaak daarvan is de bezuiniging vanuit het Rijk op de WMO (Wet Maatschappelijke Ondersteuning). We wisten al dat we 160.000 euro per jaar moesten inleveren, maar dat bedrag is nu fors verhoogd, met bedragen van maar liefst zo’n 600.000 euro per jaar. Daarnaast pakken ook de CAO onderhandelingen m.b.t. de loonontwikkeling van gemeente-ambtenaren niet bepaald in het voordeel van onze begroting uit.  

We hebben nog geen kabinet, maar de bezuinigingen vanuit het Rijk zijn dus toch gewoon al begonnen terwijl de kosten voor gemeenten voor o.a. de uitvoering van de WMO onverminderd blijven stijgen. Terecht dat de Vereniging Nederlandse Gemeenten hier tegen protesteert, want de onderbouwing van deze bezuiniging klopt niet en het  was voor 2011 ook zeker niet de afspraak die met het Rijk gemaakt is!

In de afgelopen week dus de ondankbare taak om dit aan de raadscommissie en aan de leden van de WMO raad mede te delen. Intussen proberen we maar weer scenario’s te ontwikkelen om in oktober een sluitende begroting te kunnen presenteren.

Money makes the world go round…

In de afgelopen weken is door veel ambtenaren weer hard gewerkt aan de jaarrekening van 2009 en de (concept) begroting voor 2011. De jaarrekening laat een gunstig resultaat zien. We hadden een kleine 1 miljoen euro in de plus begroot, maar dat is 3,3 miljoen euro in de plus geworden. Daarvan is een bedrag van 1,5 miljoen euro geoormerkt voor het hoofdwinkelcentrum. Al met al is dit natuurlijk een heel mooi resultaat.

Toch is er geen sprake van optimisme. We weten allemaal dat er vanaf 2012 zwaar weer op komst is. We weten alleen nog niet hoe hard de rijksmaatregelen onze gemeente zullen treffen, maar de schattingen lopen uiteen tussen de 2 en 6 miljoen euro per jaar. Dat is op een begroting van zo’n 80 miljoen euro een fors bedrag, dat niet zomaar even ergens wegbezuinigd kan worden.

Intussen lopen de verzoeken voor allerlei nieuwe zaken ook gewoon binnen. Vrijdag was ik bijvoorbeeld te gast bij het dierenasiel Crailo, waar plannen liggen voor de noodzakelijke nieuwbouw. Maar liefst 5 miljoen euro moet dat gaan kosten en waar het geld vandaan moet komen, dat is nog zeer onduidelijk. Er wordt natuurlijk gekeken in de richting van de 16 gemeenten die gebruik maken van het dierenasiel Crailo voor de wettelijk verplichte opvang van zwerfdieren voor een periode van 2 weken.

Daarnaast zijn er nog tal van wensen vanuit het collegeprogramma, die gerealiseerd moeten worden. En dan zijn er nog de wensen vanuit de samenleving voor “nieuw beleid”, zoals o.a. een extra kunstgrasveld voor HSV de Zuidvogels of een extra subsidie voor diverse culturele organisaties. Het is beslist geen sinecure, maar daar staat tegenover dat besturen onder deze omstandigheden wel een enorme uitdaging is. Morgen bespreken we de eerste conceptbegroting voor 2011 in het college van B&W.

Begroting 2010

In de afgelopen week kwam de zogenaamde “septembercirculaire” van het Rijk. Hierin wordt duidelijk gemaakt wat gemeenten aan uitkering kunnen verwachten uit het gemeentefonds. Voor de komende jaren betekent dit voor onze gemeente een lichte meevaller, ten opzichte van de eerdere cijfers. Maar tegelijkertijd wordt in de septembercirculaire ook aangekondigd dat er vanaf 2011 forse bezuinigingen aankomen.

Onze gemeente heeft dankzij jarenlang zorgvuldig financieel beheer nu -financieel gezien- een goede uitgangspositie. Daardoor zijn we tot nu toe ook nog niet genoodzaakt geweest om draconische maatregelen te treffen. We hebben niet hoeven bezuinigen op lopende projecten en activiteiten en konden zelfs stimuleringsmaatregelen nemen om de locale economie te versterken en om de belastingen voor onze burgers laag (en daarmee de koopkracht hoog) te houden. 

Toch moeten we niet onze ogen sluiten voor de werkelijkheid. Ondanks het gegeven dat de koopkracht voor de meeste mensen op peil blijft, loopt de werkloosheid in ons land op (van 304.000 werklozen in 2008 naar 615.000 werklozen in 2010).  De overheidsfinancien verslechteren fors (van een begrotingsoverschot van + 0,5 naar een begrotingstekort van – 6,2) en de staatschuld stijgt. Ondernemers zien de vraag en de productie (snel) inzakken. Schoolverlaters en 55+ ers komen moeilijker aan een baan. Een huis verkopen wordt lastiger en pensioenen staan onder druk.

Het kabinet Balkenende vindt dat je niet middenin een diepe recessie perse de begroting sluitend moet willen houden, zoals o.a. de VVD voorstelde. Dat dit rampzalig uitwerkt hebben we geleerd van de crisis in de jaren ’30. Voor de korte termijn zet het kabinet Balkenende dan ook in op herstel van zekerheid en perspectief. Wel wordt een loonmatiging voorgesteld (de nullijn) en wordt een verhoging van de AOW leeftijd voorgesteld, naar de 67 jarige leeftijd.  Direct gevolg van dit beleid is ook, dat gemeenten die een gezonde financiele uitgangspositie hebben, niet nu al met ingrijpende kortingen te maken krijgen.

Toch zullen we er ook in Huizen niet aan ontkomen dat we moeten gaan nadenken over ombuigingen. In 2010 zal het overheidstekort zijn opgelopen tot 36,5 miljard euro (dat is ca. 175 euro per persoon per maand en exclusief het geld dat naar de banken is gegaan!). Het kabinet wil die rekening niet doorschuiven naar toekomstige generaties. Er zal dus fors moeten worden omgebogen, al was het alleen al om het draagvlak en de betaalbaarheid van ons stelsel aan sociale voorzieningen overeind te houden.

Tijdens de behandeling van de begroting 2010 in de commissie ABM van afgelopen week werd dit onderwerp al ter sprake gebracht. Het blijft echter lastig om als gemeentebestuur op iets vooruit te lopen waarvan we de volle omvang nog niet goed kunnen overzien. Ik denk dat het raadzaam is om de discussie over mogelijke toekomstige ombuigingen plaats te laten vinden in het kader van het nieuwe collegeprogramma, dat na de gemeenteraadsverkiezingen in maart volgend jaar het licht zal zien. Tot die tijd moeten we in ieder geval voorzichtig zijn met het aangaan van nieuwe structurele verplichtingen.

 

Begroting 2009

In de afgelopen week is de begroting voor 2009 door de gemeenteraad goedgekeurd. Voor het College is dat een heel belangrijk moment, omdat alle voornemens voor 2009 hierin vertaald zijn en we daarvoor natuurlijk wel de instemming van de gemeenteraad, als hoogste orgaan van onze gemeente, nodig hebben. Persoonlijk kijk ik dan ook altijd met enige spanning uit naar deze Raadsvergadering.

Er was tijdens de Raadsbehandeling weinig kritiek op de voorliggende begroting en luisteraars noemden het daardoor “saai”. Ik kan me daarbij best iets voorstellen. Het is natuurlijk veel leuker om pittige vragen en stevige debatten aan te horen. Maar voor ons als College is het wel heel plezierig om te merken dat er veel draagvlak is voor het in de begroting 2009 voorgestelde beleid.  

De debatten over de begroting vinden sinds twee jaar eigenlijk veel meer plaats in het voorjaar, als de gemeenteraad de zogenaamde voorjaarsnota bespreekt. Daarbij kan aan het College worden aangegeven wat er wel – en wat er juist niet in het volgende begrotingsjaar gedaan zou moeten worden en hoeveel geld de gemeenteraad daarvoor over heeft. Wij hebben daar heel goed naar geluisterd en -mede dankzij de inzet van onze ambtenaren- alle wensen vanuit de gemeenteraad waar mogelijk kunnen vertalen in de begroting voor 2009. Kennelijk is dat goed gelukt.

Wat bij veel raadsleden wel een punt van zorg is gebleven, is de onzekerheid over de financiele situatie van onze gemeente in relatie tot de kredietcrisis. Huizen heeft geen gelden uitstaan in IJsland en we hebben ook echt wel aardig wat “buffers” voor eventuele tegenvallers, maar het is onmogelijk om op dit moment zinnige voorspellingen te doen over de gevolgen die de kredietcrisis op de korte of langere termijn ook voor Huizen zal hebben. Het is dan ook van belang om als gemeente goed de vinger aan de pols te blijven houden. In de eerstvolgende commissie ABM (Algemeen Bestuur en Middelen) wordt dit onderwerp opnieuw op de agenda gezet.

Ambities voor 2008

Na al die bijzondere dagen met familie en vrienden ben ik weer heerlijk ontspannen aan het nieuwe jaar begonnen. Het is het nu de tijd van de nieuwjaarswensen. Gisteren (2 januari) in de ochtend gelijk al een gezellige start met alle medewerkers en in de avond de nieuwjaarsbijeenkomst voor de inwoners van Huizen. Vandaag ontmoette ik veel ondernemers en bestuurders bij de receptie van de Kamer van Koophandel en morgen zullen er in Haarlem ongetwijfeld weer nieuwe gezichten te zien zijn op de receptie van de provincie. Dan komen de CDA recepties er nog aan, van onze eigen Huizer afdeling, van de provincie Noord Holland en van het CDA landelijk (in Zwolle), de receptie van het Gewest Gooi en Vechtstreek en tal van andere gelegenheden waarbij veel handen geschud worden en nog meer beste wensen worden uitgesproken.

Een veelgestelde vraag is: “Wat zijn jouw ambities voor het komend jaar?” Een onmogelijk kort te beantwoorden vraag, want op tal van onderdelen van mijn eigen portefeuille heb ik hoge ambities, die allemaal ook verwoord zijn in de programmabegroting van 2008. Zo moet de uitvoering van het WMO beleidsplan moet (na vaststelling in de Raad) stevig ter hand worden genomen. Er moet een concreet en bij voorkeur ook ambitieus toeristisch beleid voor de gemeente Huizen tot stand worden gebracht. Er moet een nota dierenwelzijn worden geschreven met realistische en haalbare doelen voor onze gemeente. Op regionaal niveau kan ik mij, mede dankzij de extra (financiele) steun van de provincie Noord Holland en de grote betrokkenheid van bestuurders economie en werk uit de negen regiogemeenten, krachtig gaan inzetten voor het versterken van de regionale economie en de positionering van onze regio ten opzichte van de rest van de Noordvleugel (o.a. Amsterdam, Almere, Amersfoort en Utrecht). Kortom: zeker geen gebrek aan ambities in 2008.

De eerste werkdag van het nieuwe jaar keek ik samen met enkele medewerkers naar al die ambities en ook naar de ambities die die we collegebreed hebben, o.a. met betrekking tot het versterken van het havengebied en de zone tussen haven en oude dorp en het realiseren van een aantrekkelijk hoofdwinkelcentrum. We kwamen tot de conclusie dat we in 2008 op al die terreinen daadwerkelijk belangrijke stappen vooruit kunnen gaan zetten, maar dan wel dankzij het solide financieel beleid van de gemeente Huizen in de afgelopen jaren.

Ik realiseer me terdege dat we als bestuurders staan op de schouders van onze voorgangers. Het is nu onze beurt en onze verantwoordelijkheid om nieuwe kansen te grijpen en risico’s af te wegen. Ik zie dit als een enorme uitdaging voor 2008.   

          

Weer aan de slag

Na een boeiende reis door Brazilië had ik deze eerste week toch wel even moeite om de problemen in ons eigen dorp weer ter hand te nemen. Een week geleden liep ik nog rond in Sao Paulo, een stad met 20 miljoen inwoners. Er zijn wijken met enorme flatgebouwen, maar ook onafzienbare krottenwijken. De verschillen tussen arm en rijk zijn schrijnend zichtbaar. Hele basale dingen, als een dak boven het hoofd, voedsel, kleding en gezondheidszorg zijn niet voor iedereen beschikbaar. Omdat de bewoners van de krottenwijken geen aansluiting hebben op de riolering zijn er grote problemen in de drinkwatervoorziening. Ook de milieuproblemen zijn immens. Bijna 40% van de beroepsbevolking is werkloos en de criminaliteit is schrikbarend.

Bij zo’n eerste week terug in Huizen valt het dan even niet mee om weer vol energie bezig te zijn met de Huizer agenda. Maar inmiddels is de knop weer om. Er liggen weer veel nieuwe uitdagingen te wachten voor de komende periode.

Het WMO beleidsplan moet worden geschreven en de komende weken komen diverse groepen van belanghebbenden bij elkaar om de belangrijkste knelpunten, die actieve deelname aan onze samenleving belemmeren, in kaart te brengen.

De begrotingsbehandeling voor 2008 moet worden voorbereid. Inmiddels lijkt uit de juni-circulaire van het rijk dat de financiële situatie voor Huizen beter uit ziet dan de sombere voorspellingen in het voorjaar. Dat is natuurlijk goed nieuws, maar tegelijkertijd is het ook wel hinderlijk dat we de inkomsten die we als gemeente van het rijk krijgen zo moeilijk voorspelbaar zijn.

Maar ook daarnaast zijn er nog tal van dossiers die weer opgepakt moeten worden en die me de komende tijd zullen bezig houden. De visie op breedtesport, de evaluatie van het armoedebeleid, de gezondheidsnota, het beleid m.b.t. dierenwelzijn, de regionaal economische samenwerking, de nota toerisme: alles draait op volle toeren! Als ik dan zie met hoeveel deskundigheid en enthousiasme onze medewerkers op al die dossiers aan de slag zijn, dan prijs ik mijzelf echt heel gelukkig met de fantastische ambtelijke ondersteuning. Ophouden dus met relativeren. Ik heb er weer zin in!

Regionale samenwerking

Terwijl bestuurders in de regio over elkaar heen lijken te buitelen waar het om regionale samenwerking gaat, wordt door onze medewerkers gelukkig gewoon doorgewerkt.

Daarom kon op 25 april jl. een uniek project succesvol worden afgesloten. In dit project hebben de gemeenten Naarden, Weesp, Wijdemeren, Muiden en Huizen in een periode van nog geen 1 1/2 jaar intensief met elkaar samengewerkt bij de aanschaf en ingebruikname van een gezamenlijk nieuw belastingpakket. 

Een woordvoerder van de leverancier van de software (Getronics Pink Rocade) was onder de indruk van de manier waarop de samenwerking is verlopen. “Dat maken we wel eens anders mee“, verzuchtte hij. Als blijk van waardering daarvoor kreeg ik een cheque van 1250 euro overhandigd, die de gemeente Huizen (als trekker van het project) mag gebruiken voor de ondersteuning van de gehandicaptensport, in het bijzonder het project “Sport kent geen grenzen” van atletiekvereniging de Zuidwal.    

Persoonlijk ben ik een warm voorstander van regionale samenwerking. Maar wel in alle nuchterheid. Voor alle deelnemende gemeenten moet met de samenwerking iets te winnen zijn. Dat kan zijn door gezamenlijk kwaliteitswinst te behalen, of een kostenbesparing te realiseren. Soms kan bijvoorbeeld ook een gezamenlijke lobby sterker zijn dan dat alle negen gemeenten in onze regio voor zichzelf op pad gaan. Als er voor onze gemeente door samenwerking met anderen geen enkele winst te behalen is, dan moeten we er vooral niet aan beginnen.

Dit project is een mooi voorbeeld van hoe het dus wel kan. Er is door de hoofden belastingen en door de medewerkers van de belastingadministraties van alle deelnemende gemeenten met veel inzet gewerkt aan dit project. Resultaat: kostenbesparing voor alle gemeenten, een uitstekend werkend product en een stevige basis voor blijvende onderlinge kennisuitwisseling. Hulde!